birtir athyglisverða grein eftir Gunnar Karlsson, prófessor í sagnfræði. Gunnar er þar að hrekja þær fullyrðingar að setja þurfi sérstök lög um þjóðaratkvæði. Það eru sem sé mörg fordæmi fyrir því að þjóðaratkvæðagreiðslur hafi verð haldnar. Dæmin sem hann tíundar eru þessi:
Þjóðaratkvæðagreiðsla um áfengisbann 1908. Þátttaka var tæp 69%.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um almenna þegnskylduvinnu karlmanna. Þáttaka var rúmlega 43%. Engu að síður var þegnskylduvinna ekki sett í lög, þar sem 91% kjósenda voru andvígir. Vissulega voru karlmenn einir kjósendur á þessum tíma.
Síðan var þjóðaratkvæðagreiðsla um sambandslagasmninginn við dani og fullveldi Íslands 1918.
Tæp 44% kjósenda komu á kjörstað, 91% sögðu já, eða 39% kjósenda.Sem þýðir, að miðað við umræðuna núna er fullveldi Íslands eiginlega ólöglegt.
Enn ein þjóðaratkvæðagreiðsla var haldin 1933 um afnám áfengisbanns, 45% kjósenda komu á kjörstað, tæp 58% eða fjórðungur allra kosningabærra manna samþykktu afnám bannsins.
Svo var þjóðaratkvæðagreiðsla um stofnun lýðveldis á Íslandi. Þá var kjörsókn 98% - 100% í Austur-Skaftafellssýslu, sem varð frægt, en í þeim kosningum var löglegt að opna kjörstaði nánast hvar sem var.
Aldrei voru sett skilyrði um lágmarksþáttöku. (Rétt sem ég skrifa þetta segir Sturla Böðvarsson í sjónvarpinu að 75% regla hafi verið notuð 1944. Hér þarf að slá upp, ég er bara ekki með lögin sjálf við hendina.) En hafi þetta verið 1944 var líka rúm regla um opnun kjörstaða. (Leiðr. Það var Árni Mathiesen en ekki Sturla Böðvarsson sem fór með þessi mistök í Kastljósi. Beðist er velvirðingar á þessum mistökum.)
Nei. Ég sló lögunum um þjóðaratkvæagreiðslu frá 1944 upp í Stjórnartíðindum en þar var ekki ákvæði um lágmarksþáttöku. Hins vegar segir að loka megi kjörstöðum þegar 80% kjósenda hafi komið á kjörstað. Kannski getur einhver bent mér á hvaða heimildir Sturla notar.
Á þessum forsendum verður lítt skiljanlegt hvernig hægt er að halda því fram núna að þjóðaratkvæðagreiðsla sé fordæmislaus og að setja þurfi um hana sérstaka löggjöf með ákvæðum um þátttöku. Spurningin er hvað gengur til, og hvers vegna virðist þessi ótti við niðurstöður atkvæðagreiðslu vera um mál sem vísað hefur verið til þjóðarinnar? Við hvað eru menn hræddir?
Ég fer að hallast að því að í þessu felist einfaldlega ótti við lýðræðið. Floridafordæmið frá George Bush er þess vert að minnst sé á það. Þar sem Bush nýtti sér smugu í kosningalögum Florida til að útiloka stóran hóp kjósenda frá kjörklefanum. (Þeir sem vilja kynna sér þetta mál, geta slegið upp í fyrsta kafla bókarinnar Stupid White Men eftir Michael Moore. Moore hefur að vísu verið gagnrýndur og hann slær rösklega um sig, en ég veit ekki til að þetta atriði hafi verið véfengt.) Þetta er sennilega ekki hægt hér á landi, en fordæmi hans í að hagnýta sér kosningalög eða reglur þar um virðist hafa smitað yfir á umdeildar stjórnarkosningar í Heimdalli fyrir ekki löngu síðan.
Sem þýðir að nú er sá snjallastur pólitíkus sem getur snúið kosningalögum og reglum lýðræðisins sér í hag. Bent hefur verið á að Hitler hafi komist til valda með lýðræðislegum aðferðum, en það var ekki fyrr en hann hafði komið hluta stjórnarandstöðunnar í fangelsi og hrakið annan hluta úr landi með lýðræðislegum aðferðum, að sjálfsögðu.
Gunnar heldur áfram í Fréttablaðinu og veltir fyrir sér hvað gæti gerst ef forsetinn neitaði að skrifa undir lög um þjoðaratkvæðagreiðslu. Það yrði verulega skemmtilegur sirkus sem kæmi út úr því, þá yrðu áreiðanlega mörg orð töluð....en ég kysi það líkega frekar en Floridalýðræði eða annað fiff með lögin.